Phố là gì, Hàng là gì ?

 

Phố là gì, Hàng là gì ?

Tất cả các vùng dân cư sinh hoạt thuở xa xưa đều là phố là hàng. Lý do thì chả ai dạy cho mình cả .

Học Hán Nôm sẽ biết được tích này. Có rất nhiều cái hay trong con chữ mà già rồi mới biết.

Ngày xưa trên bến dưới thuyền. Dân chúng đều quần cư ở hai bên các dòng sông, phương tiện đi lại chỉ là thuyền bè, ghe xuồng trên đường thủy mà thôi.

Phố 浦 đây chính là bến sông, ven sông, cửa sông. Từ cái chữ phố này sinh ra cái chỗ có kim tiền chính là phố buôn bán, cửa hàng 鋪 . Ta hay dùng từ của Tàu là tiệm chạp pô thì đó là chữ tạp (hóa) phố.

Hàng chính là chữ thuyền tàu này đây 航, Hà Nội là đất trong lòng sông (chủ yếu sông Hồng, sông Nhuệ, sông Đáy) nên tàu bè ra vào tấp nập, thuyền buôn đủ loại hàng hóa nên mới có 36 phố phường đầy các tên Hàng:

"Rủ nhau chơi khắp Long thành

Ba mươi sáu phố rành rành chẳng sai:

Hàng Bồ, hàng Bạc, hàng Gai,

Hàng Buồm, hàng Thiếc, hàng Bài, hàng Khay,

Mã Vĩ, hàng Điếu, hàng Giầy

Hàng Lờ, hàng Cót, hàng Mây, hàng Đàn,

Phố Mới, Phúc Kiến, hàng Ngang,

Hàng Mã, hàng Mắm, hàng Than, hàng Đồng,

Hàng Muối, hàng Nón, cầu Đông,

Hàng Hòm, hàng Đậu, hàng Bông, hàng Bè,

Hàng Thùng, hàng Bát, hàng Tre,

Hàng Vôi, hàng Giấy, hàng The, hàng Gà,

Quanh đi đến phố hàng Da,

Trải xem hàng phố, thật là cũng xinh.

Phồn hoa thứ nhất Long thành,

Phố giăng mắc cửi, đường quanh bàn cờ.

Người về nhớ cảnh ngẩn ngơ,

Bút hoa xin chép vần thơ lưu truyền"

( Dương Quảng Hàm)

Lúc xưa Giao Chỉ có đất Hợp Phố 合浦 có nhiều châu- ngọc trai nên có tích "Hợp phố châu hoàn" - châu về hợp phố. Sau Tàu xì nó khôn lấy mất, xin hỏi anh Gúc sẽ rõ tích này